Operation Onymous, twaalf jaar later: de inval van november 2014 en zijn lange schaduw
Twaalf jaar geleden deze week, op 6 en 7 november 2014, voerden politiediensten in Europa en de Verenigde Staten de tot dan toe grootste gecoördineerde actie tegen onion-diensten uit. Operation Onymous nam honderden hidden-service-adressen in beslag, haalde tientallen markten en fraudewinkels offline en zette de vermoedelijke beheerder van Silk Road 2.0 achter sloten. De aankondigingen klonken beslissend; de meetbare effecten vielen kleiner uit. Twaalf jaar later is de operatie nog steeds een van de duidelijkste casussen over het gat tussen een beslagentelling en echte ontwrichting.
De inval, zoals aangekondigd
Europol beschreef een gezamenlijke actie die op 6 november 2014 werd gestart door diensten uit 16 Europese landen samen met Amerikaanse partners, gecoördineerd via het European Cybercrime Centre (Europol). De FBI kwam uit op meer dan 400 .onion-adressen, waaronder tientallen darkmarketsites (FBI). De berichtgeving van WIRED destijds telde 414 in beslag genomen domeinen en 17 arrestaties in evenveel landen, met onder de markten onder meer Silk Road 2, Cloud 9, Hydra, Pandora, Blue Sky en Cannabis Road, plus witwasservices als Cash Machine en Fast Cash (WIRED). De autoriteiten meldden verder bitcoin ter waarde van ruim een miljoen dollar, zo'n 250.000 dollar contant en hoeveelheden drugs, goud en zilver. Troels Oerting, toen hoofd van EC3, presenteerde de operatie als de openingszet van een permanente campagne:“Dit is nog maar het begin van ons werk. Vanaf nu jagen we deze sites continu op.”
Silk Road 2.0 en de arrestatie in het middelpunt
De spil van de operatie was Blake Benthall, online bekend als “Defcon”, die op 6 november 2014 in San Francisco werd gearresteerd en door een federale rechtbank in Manhattan werd aangeklaagd (FBI). De klacht stelde dat Silk Road 2.0 in november 2013 was gestart, zo'n vijf weken na de inbeslagname van het oorspronkelijke Silk Road, en dat de site in september 2014 zo'n 8 miljoen dollar per maand omzette met zo'n 150.000 actieve gebruikers. Benthall werd aangeklaagd wegens samenzwering tot drugshandel, samenzwering tot computercriminaliteit, handel in valse identiteitsdocumenten en witwassen; een undercoveragent van Homeland Security Investigations was bij de supportafdeling van de site geïnfiltreerd. Dit zijn allemaal beschuldigingen uit een aanklagerapport. Eén detail in de beëdigde verklaring valt met terugwerkende kracht op: de rechercheurs hadden in mei 2014 al een buitenlandse server geïdentificeerd die Silk Road 2.0 hostte, maar boden, zoals WIRED toen opmerkte, geen uitleg over hoe ze Tor hadden omzeild.Wat de cijfers betekenden, en wat niet
De kopcijfers overleefden de week niet onveranderd. Het Tor Project merkte op dat de telling van “400” webadressen telde in plaats van afzonderlijke sites: honderden URL's op zo'n 27 servers (blog van het Tor Project). En het ecosysteem boog zonder te breken. Agora, destijds een van de grootste markten met meer dan 16.000 advertenties, ging nooit offline, net zomin als Evolution of Andromeda; kopers en verkopers hergroepeerden zich op platforms die de inval had gemist. Andrew Lewman, toen van het Tor Project, las de operatie helder op: “Het klinkt alsof traditioneel politiewerk gewoon blijft werken.” Wetenschappelijk onderzoek kwam tot een vergelijkbare conclusie. Een longitudinale studie van Décary-Hétu en Giommoni volgde de effecten van Operation Onymous op drugscryptomarkten en stelde volgens die studie vast dat de impact van de actie zowel in tijd als in omvang beperkt was en de activiteit terugkeerde naar overlevende sites in plaats van te verdwijnen (repository van de Universiteit van Cardiff).Was Tor gecompromitteerd? De vraag die niet sluit
Hoe de rechercheurs de diensten hadden gelokaliseerd, is nooit officieel uitgelegd, en dat zwijgen voedde tien jaar aan theorieën. Binnen enkele dagen speculeerde de Britse pers dat de inbeslagnames wezen op een fout in Tor zelf (The Guardian). Het Tor Project antwoordde voorzichtig en somde plausibele verklaringen op — operationele beveiligingsfouten en infiltratie door undercoveragenten, SQL-injectie tegen marktsoftware, deanonimisatie via blockchainanalyse of aanvallen op het netwerk zelf — met de kanttekening dat niets uit het openbare een oordeel toestond. Het voegde een waarschuwing toe die de tand des tijds heeft doorstaan:“Uit recente lekken weten we dat de Amerikaanse DEA en anderen een systeem van georganiseerde en goedgekeurde meineed hebben opgebouwd dat zij ‘parallel construction’ noemen.”Rechtsstukken losten uiteindelijk een deel van de vraag op. In februari 2016 onthulde een uitspraak in de zaak van Brian Farrell in Seattle, vermoedelijk medewerker van Silk Road 2, dat de FBI de Carnegie Mellon University bij dagvaarding hidden-servicegegevens had gevraagd die samenhingen met onderzoek dat de universiteit in 2014 had gedaan (WIRED). WIRED meldde bovendien dat het bestuur van Tor ervan overtuigd was dat CMU circa een miljoen dollar voor het materiaal had gekregen; de universiteit ontkende betaling en zei enkel aan een dagvaarding te hebben voldaan. De affaire maakte duidelijk dat ten minste één route naar de markten liep via een onderzoeksinstelling en niet via een bres in Tor zelf — terwijl de volledige mechanismen van de inbeslagnames van 2014 officieel onverklaard blijven.